Reklama

alt

Dąb król wszystkich drzew...

Aleksandra Mejer, Karolina Paź

Gimnazjum nr 1 im. Polskich Mistrzów Olimpijskich w Wyszkowie

Opiekun: Halina Górczyńska

 

Zaliczany jest do rodziny bukowatych, jest to drzewo długowieczne. Rosnące najczęściej na glebach wilgotnych i żyznych. Symbolizują one siłę i wytrzymałość. Długotrwała susza lub zmiana poziomu wód gruntowych szkodzi nawet starym okazom. Ich wysokość to granica od dwudziestu do czterdziestu metrów. Korony tych roślin są bardzo rozłożyste kopułowate, a u młodych drzew kuliste. Mają wielołuskowe pąki, liście ułożone skrętolegle,niektóre zostają na drzewie zimą zasychając np. dąb korkowy występuje w strefie śródziemnomorskiej i tworzy makię. Żeńskie kwiaty dębu są pojedyncze,drobne,zaś męskie są bardzo długie, zawinięte w kotki. Ich owoce to żołędzie, które mają kształt półokrągłych miseczek i są każdemu znane, ponieważ wykonuje się z nich figurki. Korzeń jest bardzo głęboki i mocny o czym świadczy grubość i wysokość tych drzew, które się na nim podtrzymują.

W Polsce występuję około trzynastu gatunków dębów, mają tu dobre warunki klimatyczne. Najczęściej spotykane to dąb szypułkowy, który żyje ponad 700 lat, poprzez swoje rozmiary sprawia ogromne wrażenie, tworzy lasy mieszane lub jednogatunkowe. Symbolizuje dostojeństwo oraz długowieczność. Inne również popularne to dąb bezszypułkowy ma duże wymagania w stosunku do temperatury i gleb gatunku poprzedniego. Kolejny to dąb omszony występuje rzadko w Polsce tylko nad Odrą, ale często można go spotkać w południowej Europie, należy do gatunku ciepłolubnego. Są to gatunki dziko rosnące.

W naszej ojczyźnie znajdują się również pomniki z dębami, jeden z najbardziej znanych to Dąb Bartek. Należy do dębów szypułkowanych, jest objęty ochroną. Rośnie w nadleśnictwie Bartków. Niemożna ustalić dokładnego wieku tego drzewa, w okresie międzywojennym jego wiek wynosił ok.1200 lat. W 1934 został uznany przez sąd konkursowy za " najokazalsze drzewo w Polsce".Jednak z powodu tak starego wieku pień drzewa zaczął próchnieć, przez to niebezpiecznie przechyla się pod ciężarem jednego z konarów. Kolejny to pomnik św. Jana ,znajduję się w miejscowości Długosiodło jest to najstarszy mazowiecki dąb z metryką. Został zasadzony w 1481 roku, jego obwód to 680 cm. Kolejny to Dąb Beczka, uważa się, za ma około 450 lat, występuje w Puszczy Białowieskiej. Jednak drzewo jest dziś martwe z powodu grzyba na partii pnia, jego załamanie nastąpiło w latach dziewięćdziesiątych.

alt

Pomnik przyrody - Dąb Św.. Jan w Wyszkowie

alt

Jedna z chorób to zgnilizna pnia dębu. Jest powodowana przez gmatwka dębu. Tworzy on na drewnie pni i grubszych gałęziach starszych dębów szeroko znane owocniki. Powstają one zwykle w lecie i żyją potem przez kilka lat. Maja kształt półokrągłych, blado-brunatnych konsoli, długości 5-20 cm, szerokości 12 cm i grubości 8cm. Najbardziej znaną chorobą która atakuje dęby to mączniak prawdziwy. Zimuje on w postaci grzybni, która usadawia się tylko w ograniczonej liczbie pączków gospodarza. Poraża on dęby europejskie jak np. dąb szypułkowy. Atakuje młode drzewka, które mają od 2 do 3 m oraz pędy odroślowe i świętojańskie, a wreszcie choć rzadziej i mniej szkodliwe także starsze drzewa. Tworzeniu się mączniaka sprzyjają słoneczne i ciepłe wiosny i lata, gdy tymczasem do ich kiełkowania potrzebna jest wilgoć. Następna choroba to zamieranie dębów. Liście w górnej części korony, następnie na końcu gałęzi bocznych, wreszcie w całej koronie, stopniowo się marszczą , bledną, brązowieją i w końcu przedwcześnie opadają. Ich górna strona jest niewyraźnie i nieregularnie strefowana, naga, wysokie kręto przebiegające blaszki, które w pobliżu brzegu owocnika wykazują skłonność łączenia się w pary. Dąb ma wiele zastosowań. Służy jako roślina ozdobna oraz lecznicza-kora niektórych gatunków jest wykorzystywana do mieszanek ziołowych. Wykorzystywany jest w celach garbarstwa i stolarstwa. Jest bardzo przydatnym drzewem, dlatego należy o nie dbać.